Toplumda sıkça övülen bir özellik vardır: güçlü olmak. Zorlanmamak, ağlamamak, dağılmamak, her koşulda ayakta kalmak… Peki ya bu güç, her zaman sağlıklı bir dayanıklılığın göstergesi değilse? Psikolojik açıdan baktığımızda sürekli güçlü olma hali, çoğu zaman kişinin bilinçli bir tercihi değil; geçmişte öğrenilmiş bir savunma mekanizmasıdır. Güçlü olmak ne zaman savunmaya dönüşür? Sağlıklı güç, kişinin zorlandığını fark edebilmesi ve gerektiğinde destek isteyebilmesidir.

Savunma olarak güçlü olmak ise şuna benzer:

• Zorlandığını kabul edememek
• Yardım istemeyi zayıflık olarak görmek
• Duygularını bastırmak
• Her şeyi tek başına halletmek zorunda hissetmek

Bu durumda “güç”, kişinin kendini korumak için geliştirdiği bir kalkan haline gelir.

Bu savunma nasıl öğrenilir?

Çoğu zaman bu savunmanın kökeni erken dönem yaşantılara dayanır.

• Duygularına alan açılmayan bir çocuk
• Zorlandığında desteklenmeyen biri
• “Güçlü olmalısın”, “Ağlama”, “Dayan” mesajlarıyla büyüyen bir birey

Bu deneyimler kişiye şunu öğretir: “Zorlandığımı gösterirsem yalnız kalırım.”Zamanla kişi, duygularını bastırmayı ve güçlü görünmeyi hayatta kalmanın bir yolu olarak öğrenir. Danışanlar terapi sürecinde sıklıkla şunu söyler:

“Ben güçlüyüm, her şeyle başa çıkarım ama artık çok yoruldum.”

Bu cümledeki çelişki önemlidir.Çünkü sürekli güçlü olmak, uzun vadede kişiyi korumaz; yıpratır.

Bastırılan duygular:

• Kaygı
• Bedensel gerginlik
• Tükenmişlik
• İlişkilerde mesafe olarak kendini gösterebilir.

Güçlü olmak neden bırakılması zor bir roldür? Çünkü bu rol bir zamanlar işe yaramıştır.Kişi bu sayede ayakta kalmış, zor koşullara dayanmış olabilir. Bu yüzden terapi sürecinde amaç:

• “Güçlü olmayı bırakmak” değil
• Güçlü olma zorunluluğunu sorgulamaktır.

Kişi şu farkındalığı kazandığında değişim başlar:

“Güçlü olmak zorunda değilim. Zorlandığımı gösterebilirim.”

Sağlıklı güç neye benzer? Psikolojik olarak sağlıklı güç şunları içerir:

• Duygularını fark edebilmek
• Zorlandığını kabul edebilmek
• Destek istemeye izin vermek
• Kırılganlığı zayıflık olarak görmemek

Gerçek güç, her zaman ayakta kalmak değil; gerektiğinde durabilmek ve destek alabilmektir.